Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku błyskawicznie rozpoczął się proces formowania polskiego wojska. Pojawiło się wiele formacji: piechota, artyleria, kawaleria, a także marynarka, lotnictwo, broń pancerna. Jednym z rodzajów broni pancernej były pociągi. Dokładna ilość tego typu uzbrojenia w latach 1918-1921 jest trudna do ustalenia, ale mogło to być około 90 pociągów pancernych. Trzeba jednak nadmienić, że większość była składami improwizowanymi i często ich żywot był krótki.

 

Pociągi były wytwarzane w Krakowie, Lwowie, Warszawie, Wilnie i Stanisławowie. Posiadaliśmy też kilka składów zdobycznych od Austriaków i Niemców, ale tych było zaledwie kilka. W czasie wojny polsko-bolszewickiej używaliśmy około 50 pociągów których nazwy dało się ustalić. Jednak na skutek strat i uszkodzeń poniesionych podczas walki liczba pociągów gotowych do użytku nie była większa niż 20. Podczas polskiego odwrotu 1920r w walce straciliśmy aż osiem składów: „Boruta” „Generał Dąbrowski” „Generał Dowbor” „Generał Konarzewski” „Generał Listowski” „Generał Sikorski” „Piłsudczyk Szeroki” „Pionier Szeroki”.

 

Dlatego kiedy Rosjanie znaleźli się na przedpolach stolicy tylko kilka było gotowych do walki a wśród nich: „Paderewski” „Danuta” „Mściciel”. Te trzy pociągi zostały przydzielone do 1 armii, której zadaniem była obrona Warszawy. Wszystkie działały w okolicach Wołomina. Wiadome jest, że 12-13 sierpnia pociąg pancerny „Mściciel” wspólnie z batalionem piechoty bronił stacji kolejowej w Tłuszczu lecz po osaczeniu przez Rosjan został zmuszony do odwrotu. W dniu 14 sierpnia dwa pociągi pancerne „Danuta” i „Mściciel” wspólnie z żołnierzami 47. pułku piechoty odparły natarcie bolszewików na Wołomin. Tego samego dnia z okolic Kobyłki prawdopodobnie „Paderewski” i „Mściciel” dokonał skutecznego ostrzału stanowisk rosyjskiej artylerii w rejonie wsi Leśniakowizna. Działania te zostały odnotowane w rosyjskich raportach z tego rejonu walk i ułatwiło żołnierzom polskim odbicie Ossowa.

 

W dniach 15 i 16 sierpnia pociągi zostały skierowane do wsparcia 15 dywizji piechoty. Dnia 17 sierpnia wspólnie z piechotą wspartą czołgami i samolotami zaskakują przeciwnika i opanowują Mińsk Mazowiecki. Dnia 18 sierpnia pociąg pancerny „Paderewski” podczas wykonywania patrolu bierze do niewoli 860 osobowy oddział sowiecki. W sierpniu oddział pociągów broniących Warszawy zostaje rozwiązany i służy do końca wojny w innych formacjach. „Padarewski” przez jakiś czas zmienił również nazwę na „Generał Żeligowski”. 1 grudnia 1921 w skład wojsk kolejowych wchodziło 26 pociągów pancernych a wśród nich „Paderewski” „Danuta” i „Mściciel” - legendarni obrońcy Warszawy.

 

Gdzie znajduje się grób ks. Skorupki? Jak wyglądał front Bitwy Warszawskiej w sierpniu 1920 roku? Gdzie znajdują się miejsca pamięci związane z bohaterami Boju pod Ossowem? - na te i inne pytania odpowiedź można znaleźć w bezpłatnej aplikacji przygotowanej przez Samorządową Instytucję Kultury „Park Kulturowy Ossów – Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku”.

 

Wersja beta programu jest już do pobrania na stronie www.ossow1920.pl. Aplikacja jest wersją testową – oznacza to, że może jeszcze zawierać błędy i niedociągnięcia. Dlatego zachęcamy do pobierania i testowania programu, a także do podzielenia się uwagami pisząc na maila Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. . Najbardziej wartościowe uwagi nagrodzimy gadżetami z logiem Instytucji.

 

Program został przygotowany, aby popularyzować wiedzę na temat Bitwy Warszawskiej i wojny polsko-bolszewickiej. Pozwala zorientować się gdzie znajdują się miejsca pamięci związane z 1920 rokiem – zarówno w Ossowie, jak i Warszawie, zawiera też kalendarium najważniejszych wydarzeń. Aby pobrać aplikację wystarczy KLIKNĄĆ W LINK. Program jest również dostępny bezpłatnie w sklepie Google Play.

 

W środę wołomińscy radni przegłosowali uchwałę w sprawie ograniczenia obszaru Parku Kulturowego w Ossowie. To dobra wiadomość dla mieszkańców, bo daje szansę na inwestycyjne odblokowanie działek położonych wzdłuż ul. Matarewicza.

 

Przypomnijmy – obszar Parku Kulturowego „Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku” został ustanowiony w 2009 roku i objął większość terenu dzisiejszego Ossowa. Park powstał, aby chronić krajobraz teatru działań zbrojnych w sierpniu 1920 roku. Niestety daleko idące obostrzenia konserwatora skutkują ograniczeniami w dysponowaniu gruntami przez właścicieli nieruchomości położonych w obszarze Parku Kulturowego.

 

Jeszcze w 2012 roku z inicjatywy burmistrza Wołomina Ryszarda Madziara rozpoczęły się rozmowy z konserwatorem zabytków na temat ograniczenia obszaru parku. W styczniu 2013 roku w rozmowy aktywnie włączyła się nowopowołana Samorządowa Instytucja Kultury „Park Kulturowy Ossów Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku”. Rozmowy miały na celu wyłączenie spod ochrony przede wszystkim ulicy i położonych wzdłuż niej nieruchomości.

 

Zaproponowany w przegłosowanej uchwale przebieg granic pozawala na wyłączenie nieruchomości położonych bezpośrednio przy ul. Matarewicza, zostawiając jedynie wąski pas ziemi łączący obie strony parku na wysokości krzyża ks. Ignacego Skorupki.

 

 

Po zakończeniu I Wojny Światowej Wojsko Polskie dysponowało bardzo zróżnicowanym uzbrojeniem. Broń pochodziła z zasobów armii zaborczych, a także ściągniętą razem z jednostkami formującymi się na obczyźnie oraz zakupioną za granicą. Broń tą możemy podzielić na trzy podstawowe rodzaje: 1) pistolety i rewolwery, 2) karabiny i karabinki, 3) broń maszynowa.

 

Niezależnie od rodzaju, broń z racji zaborów była głównie pochodzenia niemieckiego, rosyjskiego, lub austriackiego.

 

1) Broń krótka to głównie niemieckie pistolety P08 Parabellum, Mauser C96, Mauser M1914, Dreyse M1907, Sauer 1913 czy rewolwer Reichsrevolver M1879. Austro-węgierskie pistolety Frommer M1910, Roth-Krnka M.7, Steyr M1912, rewolwer Rast & Gasser M1898 czy rosyjskie Nagant wz. 1895. Należy tu dodać sporą ilość francuskich Mle 1873, Mle 1892 belgijskich Browning M1900 , Browning M1910 czy amerykański Colt M1911.

 

2) Karabin i karabinki jakie występowały w naszej armii to niemieckie Mauser wz. 98 (Gewehr 98), Mauser wz.88 (Gewehr 88). Austryjackie Mannlicher M1890, Mannlicher M1895 jak i przestarzałe karabin Werndl M1867. Rosyjski karabin Mosin wz. 1891 karabinek Mosin wz. 1907 japońskie Arisaki czy chociażby produkowane przez USA dla Rosji Winchester Model 1895.

 

3) Wraz z armią Hallera do Polski dotarły karabiny Lebel Model 1886 i Berthier Model 1907. Oprócz wymienionych wcześniej typów pojawiły się jeszcze zakupione od Włochów karabiny Carcano Mod. 91 i od Anglii karabiny ROSS i Lee-Enfield. Broń maszynową możemy podzielić na ręczne karabiny maszynowe (RKM) i ciężkie karabiny maszynowe (CKM). RKMy to niemieckie Maximy 08-15, duńskie Madseny M1903, francuski Chauchat Mel15 i brytyjski Lewis. CKMy były reprezentowane przez niemieckie Maximy 08, rosyjskie Maximy wz.1905 i wz.1910 Austro-węgierskie Schwarzlose M.7/12 i francuski Hotchkiss Mle 1914.

 

Tak wielka różnorodność uzbrojenia powodowała wiele problemów z zaopatrzeniem wojska w amunicje a trzeba nadmienić, że nie jest to pełna lista uzbrojenia strzeleckiego jakie występowało w naszej armii.

 

 

 

O czym, pisała prasa na kilka dni przed Bitwą Warszawską? Ci, którzy odwiedzili Ossów podczas sierpniowych obchodów wiedzą, bo mogli otrzymać bezpłatne reprinty Kuriera Warszawskiego z gorących dni sierpnia 1920 roku. Teraz każdy ma możliwość pobrania pdfa z reprintem z naszej strony internetowej.

 

Dostępne są cztery pdfy, każdy z nich można pobrać oddzielnie. Zawierają, tak jak rozdawane przez nas gazety, współczesny grzbiet będący okolicznościową gazetą wydrukowaną na obchody 93. rocznicy Bitwy Warszawskiej oraz oryginalny reprint. Każdy pdf składa się więc z ośmiu stron, z których pierwsza i ósma są powtarzalne. Jak pobrać plik? Na stronie głównej w dolnym menu znajduje się zakładka DO POBRANIA i tam znajdują się odpowiednio: Kurier I, Kurier II, Kurier III, i Kurier IV.

 

Gazety stworzyliśmy na potrzeby obchodów 93. rocznicy Bitwy Warszawskiej. Były rozdawane w Warszawie i Ossowie w dniach 11-15 sierpnia 20013 roku. Rozdaliśmy 10 tys. egzemplarzy.

 

 

 

 

 

 


Kontakt

nr tel/fax

(0-22) 209-50-78

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

 

Przejdź do kontaktu

Login Form